กลุ่มคน “มอญ” : ในพื้นที่ประวัติศาสตร์และความทรงจำของชุมชนโพธิ์สามต้นในสมัยอยุธยาจนถึงธนบุรี

Mon Groups : Historic and Memories of Pho Sam Ton Communities in Ayutthaya to Thonburi Era

  • นรเศรษฐ์ เตชะ
Keywords: มอญ, โพธิ์สามต้น, ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

Abstract

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๑. เพื่อศึกษาพัฒนาการของชุมชนโพธิ์สามต้นในสมัยอยุธยาจนถึงธนบุรี ๒. เพื่อศึกษาบทบาทและตัวตนชาวมอญของชุมชนโพธิ์สามต้นในสมัยอยุธยาจนถึงธนบุรี การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ และวิจัยทางเอกสารจะใช้วิธีการเชิงคุณภาพการวิจัยมีวิธีวิทยาที่สำคัญ คือ วิธีการทางประวัติศาสตร์ การศึกษาจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ทั้งชั้นต้น ชั้นรอง และการศึกษาภาคสนามในชุมชนโพธิ์สามต้น

          ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนโพธิ์สามต้นในสมัยอยุธยา-ธนบุรีไทยมีพัฒนาการมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนกลางจนถึงปัจจุบัน เป็นลักษณะ “ชุมชนปราการ” สมัยอยุธยาและเป็น “ชุมนุม”สมัยธนบุรี ส่วนบทบาทและตัวตนของกลุ่มคน “มอญ” ในชุมชนโพธิ์สามต้นสมัยอยุธยา-ธนบุรีไทย คือการประสานผลประโยชน์ของกลุ่ม “มอญ” กับรัฐใหม่ที่มีความเข้มแข็งกว่ารัฐเดิมเพื่อความอยู่รอดของชาติพันธุ์เอง ภูมิปัญญาของมอญในอดีตที่โดดเด่นคือ และการรื้ออิฐวัดมาก่อกําแพงกันค่าย สู่มรดกตกทอดสู่การทำวิสาหกิจการทำอิฐในระดับครัวเรือนที่เห็นได้ยุคปัจจุบัน

References

กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. (๒๕๕๐). พระราชพงศาวดารพม่า. กรุงเทพฯ: ศรีปัญญา.
การทำอิฐมอญที่ยังคงมีอยู่ของชุมชนโพธิ์สามต้น อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (๒๕๖๑). [ภาพถ่าย]. นรเศรษฐ์ เตชะ
กิตติ โล่ห์เพชรัตน์. (๒๕๕๖). ศึกชิงอยุธยาก่อนจะล่มสลาย. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ: ก้าวแรก.
จรรยา ประชิตโรมรัน. (๒๕๔๒). การเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๑๑๒. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์.
ชาวมอญในกรุงศรีอยุธยาจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดช้างใหญ่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (๒๕๖๑). [ภาพถ่าย]. นรเศรษฐ์ เตชะ
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯกรมพระยา. (๒๕๑๖). พระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา พระนิพนธ์ เล่ม ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๗. กรุงเทพฯ: คลังวิทยา.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯกรมพระยา. (๒๕๕๖). พงศาวดารเรื่อง ไทยรบพม่า. พิมพ์ครั้งที่ ๕. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน.
บุบผา คุมมานนท์. (๒๕๓๙). ประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา : เนื่องในมหามงคลวารกาญจนาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๓๙. กรุงเทพฯ: พร้อมมิตรการพิมพ์.
ปรามินทร์ เครือทอง. (๒๕๕๗). พระเจ้าตากเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน.
ปัญจพร วชิรอัตฐากูร. (๒๕๕๓). สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมหาราช ฉบับสามัญชน. กรุงเทพฯ: แชมป์บัณฑิต.
พเยาว์ เข็มนาค. (๒๕๕๘). "ค่ายโพธิ์สามต้น" จ.อยุธยา ต้นโพธิ์อยู่ไหน?”. ค้นเมื่อ ๑๙ พฤษภาคม ๒๕๖๑.จาก www.matichon.co.th/readnews.php?newsid=1427953352.
ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง. (๒๕๕๗). ข้อมูลขององค์การบริหารส่วนตำบลพุทเลา. ค้นเมื่อ ๑๔ พฤษภาคม ๒๕๖๑,จาก www.putlao.go.th/general1.php.
ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง. (๒๕๕๙). ข้อมูลขององค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์สามต้น. ค้นเมื่อ ๑๔พฤษภาคม ๒๕๖๑, จาก www.phosamton.go.th/index.php?
รวี สิริอิสสระนันท์. (๒๕๕๓). พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ(เจิม). นนทบุรี: ศรีปัญญา.
ศรีนิล น้อยบุญแนว. (๒๕๕๔). พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี แผ่นดินสมเด็จพระบรมราชาที่ ๔ : สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ฉบับหมอบรัดแล. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โฆษิต
สมคิด ดีดพิณ. (๒๕๖๒, ๑๙ มกราคม). สัมภาษณ์.
สุวัฒน์ เสนะวีณิน. (๒๕๕๕). การบริหารบ้านเมืองของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชแห่งกรุงธนบุรี. วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต.สาขาวิชาไทยศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
เส้นทางการเดินและจุดตั้งทัพของพระเจ้าตากสินก่อนเข้าตีค่ายโพธิ์สามต้น. (๒๕๕๘). [แผนที่]. พเยาว์ เข็มนาค
หงส์ : สัตว์ศักดิ์สิทธิ์ของชาติพันธุ์มอญจากจิตรกรรมฝาผนัง วัดช้างใหญ่ จ.พระนครศรีอยุธยา. (๒๕๖๑).[ภาพถ่าย]. นรเศรษฐ์ เตชะ
Published
2020-01-04